Paratoi ar gyfer adeilad cynaliadwy newydd

COMET South view

Disgwylir i waith tirlunio gael ei ddigwydd ar Gampws Trefforest yn ddiweddarach y mis hwn i baratoi ar gyfer dechrau'r gwaith o adeiladu'r adeilad Cyfrifiadureg, Mathemateg, Peirianneg a Gwyddoniaeth newydd, sydd i fod i ddechrau yn ddiweddarach eleni.

Yn ystod y cam cychwynnol hwn, bydd nifer o goed yn cael eu torri o amgylch perimedr y safle adeiladu. Er y bydd y rhan fwyaf o'r coed yn yr ardal hon yn aros, mae rhai'n cael eu torri oherwydd iechyd gwael, ac mae rhai'n cael eu tynnu i alluogi'r gwaith adeiladu i ddechrau. Bwriedir gwneud y gwaith hwn yn ystod yr wythnos yn dechrau 19 Chwefror a bwriedir ei gwblhau o fewn tri diwrnod.

Bydd y gwaith yn hunangynhwysol i raddau helaeth, fodd bynnag bydd rhai llwybrau ger Tŷ Crawshay, mynedfa Bloc B, a Central Avenue yn cael eu heffeithio’n rhannol mewn rhai mannau er mwyn sicrhau bod diogelwch yr ardal gyfagos yn cael ei gynnal.

Bydd y pren o’r coed a dorrir yn cael eu hailddefnyddio ar y Campws mewn amrywiaeth o ffyrdd:

  • Fel sglodion pren i atgyfnerthu llwybr cerdded y coetir ar y campws
  • Creu pentyrrau o foncyffion i gynnal gwahanol bryfed, darparu lloches a maes hela i famaliaid bach, ymlusgiaid ac amffibiaid, a chysgod ar gyfer bywyd gwyllt sy'n gaeafu ac sy'n cysgu drwy’r gaeaf.
  • Creu gwestai trychfilod fel noddfa/cartref dros dro ar gyfer pryfed a pheillwyr megis gwenyn

Gobeithir hefyd y gellir defnyddio rhai boncyffion ar gyfer prosiectau myfyrwyr, megis creu cerfluniau.

Ymgynghorwyd â Grŵp Bioamrywiaeth y Brifysgol ar y cynigion, a helpodd i nodi syniadau ar gyfer ailddefnyddio pren a gynhyrchir o’r gwaith torri coed.

Gwaith tirlunio newydd i'w gyflwyno

Wrth i'r gwaith ar yr adeilad newydd fynd ymlaen, bydd tirlunio newydd yn cael ei gyflwyno yn y rhan hon o'r Campws. Bydd hyn yn cynnwys cyflwyno coed, llwyni, gwrychoedd, glaswellt a blodau gwyllt newydd i ddarparu mannau gwyrdd bywiog o amgylch yr adeilad, gan hyrwyddo cynaliadwyedd a bioamrywiaeth. Bydd y coed newydd sy’n cael eu plannu yn cynnwys rhywogaethau brodorol, ac yn cael eu cefnogi gan blannu addurniadol, planhigion lluosflwydd sy’n blodeuo, a tho gwyrdd ar yr adeilad ei hun.

Mae'r cymysgedd o blannu brodorol a chyfoethog o neithdar ar gyfer coed a rhywogaethau blodeuol hefyd yn anelu at gynyddu nifer y rhywogaethau anifeiliaid sy'n bresennol ar y campws, gan helpu i gynyddu bioamrywiaeth gyffredinol yr ardal.

Mae hyn yn ychwanegol at fentrau plannu eraill yn ystod y blynyddoedd diwethaf, gan gynnwys plannu coed Canopi Gwyrdd y Frenhines yn 2022, lle plannwyd mwy nag 80 o goed ar draws ystâd PDC.

Cynaladwyedd fel egwyddor strategol graidd y datblygiad

Mae cynaliadwyedd yn egwyddor strategol graidd i’r prosiect ac mae tîm y prosiect wedi datblygu strategaeth sy’n plethu cynaliadwyedd drwy bob elfen yr adeilad newydd. Mae’r ffocws wedi bod ar ddylunio adeilad a fydd:

  • yn sicrhau hyblygrwydd yn y dyfodol ar gyfer gwahanol ddefnyddiau, gyda hyblygrwydd a gwydnwch hinsawdd
  • yn sicrhau cynaliadwyedd amgylcheddol gweithredol (h.y. costau gweithredu isel/costau ynni)
  • â thechnoleg ac yn addas ar gyfer y dyfodol

Er mwyn lleihau defnydd cyffredinol yr adeilad o ynni ac allyriadau CO2, mabwysiadwyd dull tri cham ar gyfer dylunio’r adeilad a’i systemau mecanyddol, trydanol a phlymio cysylltiedig.

  1. Dyluniad Ynni Goddefol - lleihau'r angen am ynni yn y lle cyntaf trwy ddyluniad strwythurol, megis lleihau'r ardaloedd mewnol sydd angen awyru mecanyddol, lleihau enillion solar uniongyrchol a defnyddio màs y strwythur i leihau gorboethi.
  2. Dyluniad Gweithredol – cyflenwi ynni'n effeithlon ac adennill ynni lle bynnag y bo'n ymarferol, megis defnyddio systemau goleuo effeithlonrwydd uchel a goleuadau LED, cael rheolaeth leol ar systemau gwresogi i atal gorboethi, a defnyddio pibellau a phibellwaith cyflymder isel lle bo modd i leihau pŵer sydd wedi’i ddefnyddio gan bympiau a gwyntyllau.
  3. Defnyddio technolegau adnewyddadwy gan gynnwys cynhyrchu pŵer solar o baneli ffotofoltäig ar y to, defnyddio pympiau gwres ffynhonnell aer a system awyru hybrid i wneud y mwyaf o awyru naturiol lle bo modd.

Mae ystyriaeth hefyd wedi ei roi i’r deunyddiau fydd yn cael eu defnyddio ar gyfer y ffrâm saernïol, yn ogystal â dyluniad yr adeilad i wneud y mwyaf o olau naturiol yn dod i mewn i’r adeilad, ond ceisio atal y gofod rhag gorboethi.

Mae'r cynlluniau'n cael eu hystyried ar hyn o bryd gan yr awdurdod lleol ac yn amodol ar dderbyn caniatâd cynllunio, bydd y gwaith o adeiladu'r adeilad yn dechrau yn ddiweddarach eleni ac yn cymryd tua dwy flynedd i'w gwblhau.

#unilife_cymraeg